कृष्णाष्टमी

• उत्तम जोशी

भाद्रमास कृष्णपक्ष अष्टमी तिथियात कृष्णाष्टमी धाइ । थ्व दिंखुन्हु् कृष्ण जन्म जूगु खः । कृष्ण जन्म जूगुयात मोहरात्री धाइ । थ्व दिंयात दुर्वाष्टमी नं धाइ ।
सप्तमीया चान्हय् १२ बजेलिपानिसें हे यल मंगःया कृष्ण देगःया लागाय् थीथी ज्याखँत जुइ ।
अष्टमी तिथि, चन्द्रोदय रोहिणी नक्षत्रया संयोगय् देवकीया कोखं न्यागू गर्भय् अर्धरात्रीइ कृष्ण जन्म जूगु खः । कृष्णयात यायेगु पूजापाखें थुगु जन्म व मेगु जन्मतकं सुख शान्ती दइ धइगु धापू दु । भागवत पुराणकथं श्रीकृष्णयात वासुदेव, गोकुलया राजा, मथुराधिपति, द्वारकाधीश, त्रिभुवनया अखण्ड साम्राज्याधिपति, महापुरुष, सफल कूटनीतिज्ञ, राजनीतिज्ञ, तारणहार, कान्हा, श्याम, माखन चोर, दामोदर, गोविन्द आदित्यादि नामं सःतेगु याः । धर्मया निष्काम परिभाषी श्रीकृष्ण सार्वलौकिक, अनाडी, सम्पूर्ण परमात्मा, अज्ञेय, अवर्णनीय धाइ । कृष्णया न आदि न अन्त्य दइ । थ्व ला ऋषिमुनिदेव, मनुष्यया ज्ञान खः । सम्पूर्णयात धारण, पोषण बी । १६ कलापाखें युक्त दक्व अवतार हे श्रीकृष्ण खः । श्रीकृष्णं सान्दीपनि ऋषिया गुरुकुलय् अध्ययन याःगु खः । वय्कलं हे महाभारतया यु्द्धय् धर्मया पक्ष लिनाः उपनिषदया सारतत्व थुइकाः कर्मयोग, भक्तियोग व ज्ञानयोगया उपदेश ब्यूगु खः । वय्कलं हे कंशथेंजाःपिं पापीपिनिगु नाश यानाः असत्य न्ह्याबलें बुइगु खँ क्यनाबिल । उकिं कृष्णाष्टमीया दिनय् कृष्णया पूजा याइगु खः ।

अष्टमी तिथि झिंनिगू मासया शुक्लपक्ष व कृष्णपक्षय् थीथी नांया थीथी पर्व दइ । अष्टमी तिथि उदयकालय् माने यायेगु थिति दु । न्यागू पर्वमध्यय् संक्रान्ति धुंकाः अष्टमी पर्व वइ ।

१) भाद्रकृष्ण अष्टमी – श्रीकृष्ण जन्माष्टमी, मोहरात्री, दुर्वाष्टमी खुन्हुया व कृष्ण पूजा ।
२) भाद्रशुक्ल अष्टमी – कायो अष्टमीखुन्हु व्रत च्वनाः दशमहाविद्या पूजा यानाः इच्छा, आकांक्षा व अभिलाषाया कामना याइ । थुखुन्हु यलय् दशमहाविद्या पूजा जुइ । कागेश्वर मेला जुइ ।
३) आश्विनकृष्ण अष्टमी – जीवित्पुत्रिका व्रतं पुत्र प्राप्ती जुइगु धापू दु ।
४) आश्विनशुक्ल अष्टमी – महाअष्टमी व्रत च्वनाः भगवती देवीया पु्जापाखें दुष्ट हरण जुइगु धापू दु । थुगु अष्टमीया रातयात कालरात्री धाइ । थुखुन्हु मोहनी नखःया थापं पूजा याइ । कूलछि भ्वय् नइ ।
५) कार्तिककृष्ण अष्टमी – राधाष्टमी व्रत च्वनाः पूजापाखें सुख शान्ती समृद्धी दइगु धापू दु ।
६) कार्तिकशुक्ल अष्टमी – मुखः अष्टमी व्रत च्वनाः मुखः (पञ्च बुद्ध सहितया मुकुट) धारण यानाच्वंम्ह शिवजी पूजापाखें द्वंविद्वं अपराधया क्षमा दइ धइगु धापू दु ।
७) मार्गकृष्ण अष्टमी – भैरवाष्टमी व्रत च्वनाः रौद्र धारण यानाः शिवजीया स्वंगः मिखां उत्पत्ती जूम्ह भैरव देवं अन्याय यानाच्वंम्ह दैत्ययात मोचन याःगु हुनिं भैरव पूजा यात धाःसा मृत्युंजय, सुख, शान्ती व समृद्धी जुइगु धापू दु । थ्व दिंयात शुद्ध अष्टमी, देव अष्टमी नं धाइ । संध्याया इलय् भैरव उत्पत्ति जूगु धापू दु ।
८) मार्गशुक्ल अष्टमी – बखुंमदः अष्टमी व्रत च्वनाः वैष्णवी देवीया पूजापाखें शक्ति वइगु खँ दु । थुखुन्हु विष्णुदेवीया जात्रा जुइ ।
९) पौषकृष्ण अष्टमीइ व्रत च्वनाः इच्छाशक्तिया आह्वान याइ ।
१०) पौषशुक्ल अष्टमीइ व्रत च्वनाः शक्ति कायेगु याइ । थुखुन्हु जनबहाःद्यः न्हवं याइ ।
११) माघकृष्ण अष्टमी व शुक्ल अष्टमीइ व्रत च्वनाः अभिलाषाया कामना याइ ।
१२) फागुणकृष्ण अष्टमीया व्रत च्वनाः इच्छाशक्ति कायेगु याइ धाःसा शुक्ल अष्टमीइ व्रत च्वनाः श्रीकृष्णया पूजापाखें शक्तिया कामना याइ । थुखुन्हुनिसें फागुपुन्हि शुरु जूगुया चीर स्वाइगु खः ।
१३) चैत्रकृष्ण अष्टमीइ व्रत च्वनाः शिवलिङ्गया पूजापाखें पीठदेवीपिनिगु आह्वान यानाः शक्ति कायेगु याइ । ग्वल देया पशुपतिइ दुदु च्याँय्च्याँय् धाइ ।
१४) चैत्रशुक्ल अष्टमी – चैताष्टमी व्रत च्वनाः भवानी उत्पत्ति पूजापाखें सौभाग्यया वरदान दइ धइगु कालिका पुराणय् दु ।
१५) बैशाखकृष्ण अष्टमीखुन्हु व्रत च्वनाः अगस्त्यस्त पूजा व शुक्ल अष्टमीखुन्हु पशुपतिइ दमनार्पण पूजा जुइ ।
१६) ज्येष्ठकृष्ण अष्टमी व शुक्ल अष्टमीइ व्रत च्वनाः इच्छाशक्तिया निंतिं पूजा याइ ।
१७) आषाढकृष्ण अष्टमीइ इच्छाशक्ति व्रत च्वनी । थुकियात भलभल अष्टमी धाइ । ग्वलय् त्रिशुल जात्रा जुइ ।
१८) श्रावणकृष्ण अष्टमी व शुक्ल अष्टमीइ इच्छाशक्ति व्रत च्वनी । थुखुन्हु यलय् बौद्धमार्गीपिनि यल पंजरां जुइ । पंजरांया अर्थ पंज धइगु भूमि अले रां धइगु दान खः । उकिं भूमिइ उब्जनी जुइगु अन्न दान बीगु । थुकियात पंचदान नं धाः अले न्याथी दान यायेगु नं याः ।