यल/परम्परागत मूर्तिकलाया माध्यमं नेपाःया कलायात अन्तर्राष्ट्रिय ख्यलय् म्हसीकेगुलिइ तःधंगु योगदान बियादीम्ह क्रोधकला शिरोमणी प्राज्ञ कालु कुम्हाः ९४ दँया वैंशय् नेपाल सम्वत् ११४६ ञलाथ्व एकादशी (२०८३ असोज ६ मंगलबार)खुन्हु मन्त । स्वास्थ्यय् समस्या खनेदयेवं वय्कःयात मंगलबार सुथय् अस्पतालय् यंकागु व वासः यायेगु झ्वलय् न्हिनेसिया १२ः३० ताःइलय् सुमेरु सिटी अस्पतालय् मदुगु खँ वय्कःया काय् राकेश अवालें धयादीगु दु ।
वय्कःया अन्त्येष्टी बुधबार सम्मान बियाः याःगु खः । व स्वयां न्ह्यः वय्कःया पार्थिव शरीर श्रद्धाञ्जली देछायेगु निंतिं नेपाल ललितकला प्रज्ञा–प्रतिष्ठान (नाफा) य् ९–११ ताःइलय् तक तःगु खःसा लिपा वय्कःया पुलांगु छेँ थपाहिति, ओकुबहालय् छुं ईतक तयाः अनं शवयात्रा न्ह्याकाः बालकुमारीइ दिपय् यंकाः अन्तिम संस्कार याःगु खः । वय्कःयात राष्ट्रिय झण्डां फाय्काः संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्री खडक राज पौडेल (गनेस), यल क्षेत्र नं.२ या सांसद जगदीश खरेल, यल महानगर पालिकाया प्रमुख चिरीबाबु महर्जनलगायतया विशिष्ट व्यक्तिपिन्सं अन्तिम श्रद्धाञ्जली बियादीगु खः । नेपाःया परम्परागत धातु मूर्तिकलाया ख्यलय् तःधंगु योगदान बियादीम्ह प्राज्ञ कुम्हाःया अन्तिम बिदाइलय् नेपाःया कलाख्यःया कलाकार, मूर्तिकार, भिंच्यूताःमिनापं सर्वसाधारणया उल्लेख्य उपस्थिति दुगु खः ।
बि.सं. १९९० जेठ २७ गते बाः सानु कुम्हाः दक्ष प्रजापति थकू व मां ज्ञानी थकूया चीधीम्ह काय्या रुपय् यलया थपाःत्वाः ओकुबहालय् वय्कःया जन्म जूगु खः । थःगु जीवनकालय् करिव ६०० मूर्ति सिर्जना यानादीधुंकूम्ह वय्कःया कृतित देय्दुने यलया क्वाछेँ बालकुमारीइ भैरव, धन्तल देगलय् बाराही, महाबुद्ध देगः न्ह्यःने च्वंगु धर्मधातु मन्दःया द्यःने वज्र, त्यागः बालकुमारी देगलय् गणेश व भैरव, येँ सतुंगःया विष्णुदेवीया देगलय् गणेश व भैरवलिसें अष्टमातृका द्यःपिनिगु ख्वाःपाःनापं आपालं थासय् देगः व गुम्बाय् स्थापना जुयाः पुजाआजा जुयाच्वंगु दु । अथे हे देसंपिनेया थीथी गुम्बालिसें बेलायतया भिक्टोरिया व अल्वर्ट संग्रहालय, तिब्बतया टिबेटियन परम्परागत मेडिसिन कलेज संग्रहालयनापं हलिंया न्यय्न्यागू स्वयां अप्वः देसय् वय्कःया कृतित न्ह्यब्वयातःगु दु । यलया पाटन दरबार संग्रहालयलय् ६.५ फीटया बाराही योगिनी व लिपांगु इलय् वय्कःया निर्देशनय् न्हूपिं कलाकारपिन्त पुस्तान्तरण यायेकथं संलग्न यानाः दय्कादीगु २१ फीटया भगवती अर्घाखाँचीइ अर्घादरबार परिसरय् न्ह्यब्वयातःगु दु ।
दलाई लामां वय्कःया कलाकारितां प्रभावित जुयाः ‘थो श्होवा’ (क्रोधकलाय् निपूर्ण क्रोधमूर्तिकार) या उपाधि ब्यूगु खः । अथे हे २०७३ सालय् ‘क्रोधकला शिरोमणी’ व २०७६ सालय् मानार्थ प्राज्ञ उपाधि ब्यूगु खः । क्रोधकला शिरोमणी प्राज्ञ कुम्हाःयागु जीवनीनापं स्वापू दुगु ‘देउता बनाउने मान्छे’ नांया सफू वि.सं. २०७९ सालय् पिदंगु खः ।
राष्ट्रिय अन्तर्राष्ट्रिय ख्यलय् जीवन्त सम्पदाया रुपय् धस्वानाच्वंम्ह क्रोधकला शिरोमणी प्राज्ञ कालु कुम्हाः मदुगुलिं नेपाःया कला ख्यलय् अपूरणीय क्षति जूगु व छगू महत्वपूर्ण अध्यायया अन्त जूगु कला विश्लेषकपिनिगु धापू दु ।
