भिन्द्यःपूजा जुइत्यंगु खँ न्यनेदु, गुबले जुइत्यंगु खः ?
खः । नेपाल सम्बत् ११४६ सिल्लाथ्व द्वादशी अथे धैगु थ्वहे वैगु माघ १६ गते शुक्रबाःखुन्हु हौगः त्वाःपाखें भिन्द्यःपूजा नगर परिक्रमा यानाः भिन्द्यःयात पालं याकेगुकथं समय्बजि छानाः हनेगु तयारी दु ।
न्हापा ला भदौरिखे जुइगु थ्व पूजा माघय् गथे जुल थें ?
झी नेवाःतय् तःगूमछि नखःचखः, जात्रा पर्वत दुगु जुल । भदौलय् आपालं सांस्कृतिक ज्याझ्वःत वहे इलय् छगू हे त्वालं निगूस्वंगू पूजा नगरपरिक्रमा यानाः हनेमालीगु जुयाः माघय् लाकेयंकूगु खः ।
धायेमाल धाःसा भिन्द्यःपूजा हौगः त्वालं दँय्दँसं न्ह्याकेमाःगु जुयाः मेगु त्वाःयात पाःफयेगु भाला नं ब्यूगु खः । लिपा पाः फइपिं मदयाः क्षमापूजा जक यानाः दिकेगु क्वःछीधुंकूगु खः । थ्व खँ जिं न्यनेवं जि दांभरिं जुयाच्वनागु ललितपुर विकासया निंतिं समाज नांया संस्थापाखें भिन्द्यः दुगु त्वाःयापिं मुंकाः सहलह ब्याकाःलि भीमा एकादशीया कन्हे द्वादशीखुन्हु भिन्द्यःयात पालं याकेकथं माघय् यायेगु क्वःज्यूगु खः ।
भिन्द्यःपूजा न्ह्याकेत गुज्वःगु व्यवस्था दु ?
२०७० सालं समाजया नायः बुद्धिराज वज्राचार्यजुया नायःसुइ मूल व्यवस्थापन समिति नीस्वंगु जुल । झिगू त्वाःया प्रतिनिधित दुजःकथं च्वनाः पालंपाः पूजाया पाःफयेत धिसिलाःगु पुचःया पलिस्था जूगु धायेमाः ।
भिन्द्यःपूजा पाः काइगु झिगू त्वाः छसिकथं, भिन्द्यःलाछि, नुगः, हौगः, क्वन्ति, कनिबहाः, मंगः, भिन्छेबहाः, तलाछेँ, छाःबहाः व हःखा खः ।
भिन्द्यःया पुलांगु इतिहास धायेबलय् गथेयानाः थुइके माली ?
स्वनिगःया नेवाःतय्सं विशुद्ध श्रद्धा व भक्तिभाव देछानाः भिन्द्यःयात व्यापारिक ईष्टदेवकथं नालातःगु खनेदु । गुलिखे पुलांगु बस्तीदुने भिन्द्यःया देगः दनाः आराधना यानाःवयाच्वंगु दु ।
नेवाः समाजय् भिंया अर्थ शुभ जुल । सकसितं भिं याइम्ह द्यः, गुम्हेसिया म्ह भीमकाय् दुगु जुयाः विशालकाय द्यःपाखें संरक्षित जुइ धैगु मनोभावना विद्यमान दु ।
मेखे भीमसेनयात महाभारतय् गदा ज्वनाच्वंम्ह पात्रयात वर्णन यानातःथें नं कायेगु याः । यलया मू प्यम्ह भिन्द्यःमध्यय् मंगःया भिन्द्यः दुशासन वध यानाच्वंम्ह खः, छाय्बहाःया भिन्द्यः गुप्तवास च्वनाच्वंम्ह खः, भिन्द्यःलाछिया भिन्द्यः हिडिम्बानापं दुम्ह खःसा नुगःया भिन्द्यः नृत्य मुद्राय् च्वनाच्वंम्ह खः ।
अथे हे पुंतय्सं चित्रया माध्यमं धुँ, सिंह, नाग, किसि, सलयात छकलं कःघानातःगु अवस्थाय् क्यनातःगु दु । किपाय् नागयात पतिंचाय् अलः पानातःम्ह भिन्द्यःनं न्हुयातःगु, जःपागु तुतिं धुँ व देपा तुतिं दाह्रा दुम्ह किसि ब्यकुंच्यानातःगु दु । अथे हे देपागु खम्पाय् सिंह व तुयूम्ह किसियात बस्वायेत सनाच्वंम्ह कथं न्ह्यब्वयातःगु दु ।
नेवाःत थीथी हुनिं स्वनिगलं पिने विस्थापित जुइमाःगु इलय् नं झीगु सांस्कृतिक सभ्यता थःनापंतुं यंकातःगु खनेदु । आराध्यदेव भिन्द्यःयात नं गन गन वन अन अन पलिस्था यानाः आराधना यायेगु यानाच्वंगु दु ।
भिन्द्यःपूजाया धार्मिक, सांस्कृतिक व ऐतिहासिक महत्व गुलि दु ?
भिन्द्यःपूजा नेवाः समुदायया आस्थानापं सुसंस्कृत जीवनशैली व परम्परागत नसात्वँसानापं दुग्यंक स्वापू दुगु छगू पवित्र सामाजिक एकताया प्रतीक खः ।
नेवाः इतिहासय् तान्त्रिक विधिया आपालं दसुत बीफुगु जुयाः धार्मिक महत्व अतिकं दैगु स्वाभाविक खत । ३३ कोटी
देवगणयात आराधना याइपिं नेवाःतय्सं मेमेपिनिगु धार्मिक आस्थायात नं उतिकं हनाबना तयाः वयाच्वंगु दु ।
भिन्द्यःपूजा नेवाः संस्कृतिया मौलिक परम्परा दुने ल्यनाच्वंगु जीवन्त संस्कार खः । थन छेँखापतिकं सामूहिक सहभागिता, सहकार्य व सामाजिक अनुशासन ब्वलंकाहःगु दु । नेवाः मौलिक बाजं, नेपालभाषाया भजनकीर्तन, ऋतु रागया म्ये, वसः, तिसा, तान्त्रिक पूजाविधिकथं झीगु नसाज्वलंया ज्वःमदुगु संस्कृति धायेमाः ।
अथे हे भिन्द्यः नेवाः सभ्यताया पुलांगु इतिहासया साक्षी खः । खास यानाः लिच्छविकाल व मल्लकालया चकंगु ऐतिहासिक मान्यतायात उबलेया पूर्खां लःल्हाःगु जिम्मेवारी पुस्तान्तरणतुं याये ल्यंदनि ।
यलया भिन्द्यःपूजा वनेगु झ्वलय् यायेमाःगु मूमू ज्याखँ छु छु दु ?
मूलतः नेवाःतय् छेँखापतिकं भिन्द्यःया मूर्ति तयाः पूजा यायेगु चलन दुगु हे जुल । भिन्द्यःपूजा मूल व्यवस्थापन समितिपाखें त्वाःत्वालय् वनाः सार्वजनिक भिन्द्यःया लगत कायेगु झ्वलय् २२ म्ह भिन्द्यःयात प्रसाद छायेगु धकाः क्वःछिनातःगु जुल ।
त्वाःया मू गणेद्यः, नासःद्यः, पाःब्व लःल्हायेगुनापं प्रसाद इनेत धकाः प्यंगू भागनापं २६ ब्व छायेमाःगु दु । थुकिया निंतिं
हौगः भिन्द्यः, हाँचु भिन्द्यः, विश्वकर्मा भिन्द्यः, नःबहाः भिन्द्यः व इटाछेँ भिन्द्यः दुगु न्याम्ह भिन्द्यःया मंकाः ग्वसालय् नगरपरिक्रमा यायेगु ज्या हे खः । भिन्द्यःपूजा तःजिक हनेया निंतिं त्वाः भेला यानालि समारोह समिति, सल्लाहकार समिति, उपसमिति नीस्वनेगु, अनुमानित खर्चया बजेट दय्केगु, नेवाः परम्परागत बाजं थाइपिं मुंकेगु, प्रसाद छाःवनेत मिसापिं तताक्यहेंपिन्त लं ज्वःलाक्क व्यवस्था यायेगु, त्वाः छगुलिं सुचुपिचु यानाः झलमल यायेगु, सकल त्वाःयात भ्वय् नकेगु हे खः ।
थुगुसी तम्वःतय्गु बसाःज्वलं तयाः ध्वाका छगू नं दय्केत्यनागु दु धाःसा क्षेत्र नम्बर ३ हौगःया दस्तावेज लिपिवद्ध यायेगु तातुनाः स्मारिका नं पिथनेगु आज्जु तयागु जुल । अले माःगु ध्यबा म्हयेत व्यावसायिक ध्वाका व फ्लेक्स विज्ञापनत तयेगु ज्या न्ह्यायेधुंकूगु दु ।
भिन्द्यःपूजा चाःहिलेगु रुट गथे दु ? गन गन छायेगु खः ?
खास यानाः यलय् न्हापांनिसें जात्रा पर्व हनेगु निंतिं सापारु रुट दय्कातःगु दुगु जुल । थ्वहे रुटया नापनापं लागाय् लाःगु सार्वजनिक भिन्द्यःत दुथ्याकेगु झ्वलय् पाटन ध्वाखाया भिन्द्यः छगू तनेमाःगु खनेदु । झीसं थुगुसी रुटनापं २६ भागया भिन्द्यः छाःवनेगु नां धलः नं पिथनेधुनागु जुल ।
भिन्द्यःपूजा गुलि बजे न्ह्यानाः गुलि बजे क्वचाइगु अनुमान दु ?
भिन्द्यःपूजा १० ताःइलय् न्ह्याइ सा ४ ताःइलय् तकया दुने नगरपरिक्रमा क्वचायेधुंकी । अले त्वालय् लसता भ्वय् नकी । अनंलिपा पाःब्व लःल्हानाःकायेत क्वन्ति भिन्द्यःया त्वाःवासीपिं ९ बजेपाखे थ्यंकःवइ ।
पाःब्व लःल्हायेगु ज्या हौगः गणेद्यःथाय् यायेगु प्रवन्ध मिलेयायेधुनागु जुल । अन पाहांकथं बाग्मती प्रदेशया मुख्यमन्त्री
मा. ईन्द्रबहादुर बानियाँ, सभासद् मा. रामकृष्ण चित्रकार, मेयर चिरिबाबु महर्जन, उपमेयर मन्जली शाक्य वज्राचार्य, नेपालभाषा मंकाः खलः यलया नायः महेन्द्रलाल महर्जन, जनप्रतिनिधि, राजनैतिक पार्टीया प्रतिनिधि, यल उद्योग वाणिज्य संघ, यल नेवाः समाजनापं नेवाः न्ह्यलुवाः, ज्यासना पुचः मुनाः झःझःधायेक क्वचाय्केगु योजना दु ।
दकलय् लिपा पूजाय् ब्वति कयादीपिन्त छुं धायेगु दु कि ?
झी पूर्खां नेपालभाषा, साहित्य, कला, सम्पदा, जात्रा, पर्व, तजिलजि म्वाकातयेगु निंतिं तःधंगु योगदान यानाथकल ।
वय्कःपिन्सं देगः, बहाःबही, ननि, चुक थःगु हे ल्हातं दय्काःवन । थौं झीसं थुज्वःगु सांस्कृतिक सम्पदात संरक्षण यायेगु निंतिं नं विदेशी ख्वाः ताकेयायेमाःगु मल्वःगु विडम्बना ज्वनाच्वना ।
कमसेकम भिन्द्यःपूजा नापनापं मतयाः, कृष्णपूजा, दशमहाविद्या पूजा, सापारु, महालक्ष्मी जात्रा, बालकुमारी जात्रा, भिन्द्यः जात्रा, करुणामय जात्रा व थीथी नखःचखः झीगु हे पहलं न्ह्याकाः पुस्तान्तरण यायेफःसा जक झीसं थःत आदिवासी नेवाः धकाः धायेगु थाय् दइ ।
हौगः भिन्द्यःपूजा परिक्रमा व्यवस्थापन समितिपाखें सकल त्वाःवासी दाजुकिजा तःकेहेंपिन्त थुगुसी माघ १६ गते सिल्लाथ्व भिंद्वादशीखुन्हु न्ह्याइगु भिन्द्यःपूजाय् ब्वति कयादीत इनाप यानाच्वना । नापं थुगु दिंखुन्हु जुइगु फुक्क ज्याझ्वःया बुखँ संप्रेषण यानाः ग्वाहालि यानादीत नेवाः पत्रकार सकसित दुनुगलंनिसें इनाप यानाच्वना ।
